Francisco Goya

Arlunydd o Sbaen oedd Francisco José de Goya y Lucientes (30 Mawrth 174616 Ebrill 1828). Ystyrir ef fel yr olaf o'r Hen Feistri, ond hefyd yn ffigwr allweddol yn natblygiad arlunwaith fodern, gan ddylanwadu ar arlunwyr fel Manet a Picasso.

Francisco Goya
Autorretrato con gafas por Francisco de Goya (Musée Bonnat-Helleu).jpg
Ganwyd30 Mawrth 1746 Edit this on Wikidata
Fuendetodos Edit this on Wikidata
Bu farw16 Ebrill 1828 Edit this on Wikidata
Bordeaux Edit this on Wikidata
Man preswylQuinta del Sordo Edit this on Wikidata
DinasyddiaethSbaen Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Colegio PP. Escolapios o Escuelas Pías (Zaragoza) Edit this on Wikidata
Galwedigaetharlunydd, gwneuthurwr printiau, lithograffydd, engrafwr, ysgythrwr, arlunydd graffig, drafftsmon Edit this on Wikidata
Swyddarlunydd llys Edit this on Wikidata
Adnabyddus amLa maja desnuda, Sant Bernardino o Siena yn pregethu i Alfonso V, brenin Aragón, Y Ci, Portread o Don Ramón Satué, Y Trydydd o Fai, 1808, La maja vestida, Caprichos Edit this on Wikidata
Arddullportread (paentiad), paentiad mytholegol, paentiad o frwydr, peintio hanesyddol, paentiadau crefyddol, portread, peintio genre, bywyd llonydd Edit this on Wikidata
MudiadRhamantiaeth, Rococo Edit this on Wikidata
TadJosé Benito de Goya y Franque Edit this on Wikidata
MamGracia de Lucientes y Salvador Edit this on Wikidata
PriodJosefa Bayeu Edit this on Wikidata
PlantFrancisco Javier Goya Bayeu Edit this on Wikidata
Llofnod
Firma de Francisco de Goya.svg

Ganed Goya yn Fuendetodos, Sbaen, yn Nheyrnas Aragón yn 1746. Symudodd y teulu i Zaragoza yn ddiweddarach, ac addysgwyd ef yno. Daeth yn brentis i'r arlunydd José Luján pan oedd yn 14 oed. Yn ddiweddarach, symudodd i ddinas Madrid lle astudiodd dan Anton Raphael Mengs, ond ffraeodd ag ef a methodd gael mynediad i'r Academi Frenhinol.

Teithiodd i Rufain ac yna dychwelodd i Zaragoza. Astudiodd dan Francisco Bayeu y Subías, a phriododd Josefa, chwaer Bayeu, yn 1774. Dechreuodd ennill sylw fel arlunydd ac ennill comisiynau. Erbyn y 1790au roedd yn ffefryn y teulu brenhinol, ond wedi iddo ddioddef twymyn yn 1792, aeth yn fyddar. Treuliodd bum mlynedd yn adfer ei iechyd, gan ddarllen llawer am y Chwyldro Ffrengig. Cyhoeddodd gasgliad o luniau dan y teitl Caprichos yn 1799.

Pan feddiannwyd Sbaen gan Ffrainc gan ddechrau rhyfel 1808–1814, dechreuodd Goya weithio ar gyfres o brintiau Trychinebau rhyfel (Los desastres de la guerra). Bu farw Josefa yn 1812. Symudodd i Bordeaux a Paris yn 1824, gan ddychwelyd i Sbaen yn 1826 ac yna mynd i Bordeaux eto, lle bu farw yn 1828 yn 82 oed.

La Maja Desnuda, ca. 1800.
La Maja Vestida, ca. 1803.
Y Colossus, 1810.