Agor y brif ddewislen

Roedd Arthur Grenville Morris (13 Ebrill 1877 - 27 Tachwedd 1959) yn chwaraewr pêl droed rhyngwladol Cymreig a enillodd 21 cap rhyngwladol i Gymru. Ef yw'r sgoriwr gyda'r nifer o goliau a sgoriwyd erioed ar gyfer Nottingham Forest gyda 217 o goliau. Chwaraeodd hefyd ar gyfer tîm Swindon Town.

Grenville Morris
Gwybodaeth Bersonol
Enw llawnArthur Grenville Morris
Dyddiad geni13 Ebrill 1877
Man geniLlanfair-ym-Muallt
Dyddiad marw27 Tachwedd 1959(1959-11-27) (82 oed)
SafleMewnwr
Gyrfa Lawn*
BlwyddynTîmYmdd(Gôl)
Llanfair-ym-Muallt
0000–1897Tref Aberystwyth
1897–1898Swindon Town47(43)
1898–1913Nottingham Forest421(199)
Tîm Cenedlaethol
1896–1912Cymru21(9)
* Cyfrifir yn unig: ymddangosiadau i Glybiau fel oedolyn a goliau domestg a sgoriwyd.. † Ymddangosiadau (Goliau).

CefndirGolygu

Ganwyd Morris yn Llanfair-ym-muallt yn fab i Philip S Morris, fferyllydd a Jane ei wraig.

Cafodd rhywfaint o addysg yn Ellesmere College, Swydd Amwythig rhwng Ma1 1892 a Rhagfyr 1893.

Ym 1902 priododd Hariet Marian (Minnie) Scrimgeour (1880 - 1950) yn Nottingham,[1] bu iddynt un ferch. Roedd Mrs Morris hefyd yn amlwg yn y byd chwaraeon. Yn chwarae golff a thenis, bu'n capten ar dîm tenis merched swydd Nottingham am gyfnod o bum mlynedd [2]

Gyrfa ClwbGolygu

Aberystwyth a Swindon TownGolygu

Cychwynnodd ei yrfa pêl-droed yn chware i dîm Aberystwyth, yno llwyddo i sgorio dros 100 o goliau mewn dim ond 75 o gemau. Symudodd o Aberystwyth i Swindon Town yn gynnar ym 1897, wedi ei lofnodi fel chwaraewr amatur. Gwnaeth ei ymddangosiad gyntaf mewn gem a enillwyd 4-0 oddi gartref yn Northfleet ar 6 Chwefror, 1897. Aeth ymlaen i chwarae 50 gêm i Swindon gan sgorio 44 o goliau i'r clwb. Cafodd cytundeb proffesiynol gan y clwb ym mis Hydref 1897. Roedd yn un o chwaraewyr gorau ei genhedlaeth ac fe'i gelwid yn dywysog y mewnwyr.[3]

Nottingham ForestGolygu

Cafodd Morris ei drosglwyddo i Nottingham Forest ym 1898 [4] am swm o £200, arian mawr ar y pryd, bron cymaint o arian ag oedd Swindon yn casglu wrth y giât mewn tymor lawn.[3] Roedd Forest newydd ennill Cwpan Lloegr ac yn benderfynol o droi'n dîm o bwys yn Lloegr a herio Notts County i ddyfod yn brif dîm y fro. Roedd y tîm newydd symud i faes newydd ar lannau'r Afon Trent ac yn fodlon talu swm "hurt o uchel" i gaffael chwaraewr byddai'n helpu'r clwb i wneud ei farc.

Chwaraeodd 457 gêm dros Forest yn gwisgo'r crys rhif 10 dros gyfnod o 15 mlynedd, gan wasanaethu fel capten y tîm am 5 mlynedd. Sgoriodd 199 o goliau cynghrair i Forest a 217 dros bob cystadleuaeth. Mae ei record fel sgoriwr gorau Forest yn parhau i sefyll hyd heddiw [5]. Mewn saith o'r deg tymor bu'n chwarae efo'r tîm ef oedd y sgoriwr uchaf. Sgoriodd ddwywaith ym muddugoliaeth fwyaf erioed y clwb pan gurwyd tîm Leicester Fosse 12-0 ym 1909 mewn gêm dyngedfennol i osgoi darostyngiad i'r ail adran.[6]

Gyrfa RhyngwladolGolygu

Enillodd ei gap lawn Gymreig gyntaf yn 18 oed ym 1896 mewn gêm yn erbyn yr Iwerddon yn y Cae Ras, Wrecsam [7]. Enillodd Cymru 6 - 0 gyda Morris yn sgorio'r bedwaredd gôl trwy beniad.[8] Roedd ei ail ymddangosiad yn erbyn Lloegr yn y gêm bêl droed cyntaf i'w chware ar Barc yr Arfau [9] yn drychineb i Gymru gyda'r ymwelwyr yn ennill o 9 gôl i 1.[10] Aeth ymlaen i chwarae 21 gwaith dros ei wlad.

Daeth ei gap Cymreig olaf ar 11 Mawrth 1912 yn erbyn Lloegr. Sgoriodd gyfanswm o naw gôl mewn pêl-droed rhyngwladol.

YstadegauGolygu

ClwbGolygu

Clwb Tymor Cynghrair Cwpan Lloegr Cyfanswm
Cyngrhair Ymddangos Gôl Ymddangos Gôl Ymddangos Gôl
Swindon Town[11] 1896-97 Cynghrair Pêl-droed De Lloegr 4 2 0 0 4 2
1897-98 Cynghrair Pêl-droed De Lloegr 18 12 3 1 21 13
1898-99 Cynghrair Pêl-droed De Lloegr 9 9 0 0 9 9
Cyfanswm 31 23 3 1 34 24
Nottingham Forest[12] 1898–99 Adran Gyntaf Y Gynghrair Bêl-droed 17 7 3 0 19 7
1899–00 Adran Gyntaf 29 8 6 3 35 11
1900–01 Adran Gyntaf 31 14 3 1 34 15
1901–02 Adran Gyntaf 27 7 3 2 30 9
1902–03 Adran Gyntaf 33 24 4 2 37 26
1903–04 Adran Gyntaf 24 12 3 2 27 14
1904–05 Adran Gyntaf 26 12 2 1 43 13
1905–06 Adran Gyntaf 32 19 4 3 36 22
1906–07 Ail Adran 36 21 2 1 38 22
1907–08 Adran Gyntaf 23 7 1 0 25 7
1908–09 Adran Gyntaf 34 12 3 0 37 12
1909–10 Adran Gyntaf 30 19 1 1 31 20
1910–11 Adran Gyntaf 26 11 1 1 44 12
1911–12 Ail Adran 19 10 1 0 20 10
1912–13 Ail Adran 34 16 1 1 35 17
Cyfanswm 421 199 38 18 459 217
Cyfanswm gyrfa 452 222 41 19 493 241

RhyngwladolGolygu

 
Tîm Cymru v Lloegr 1896 (Morris yw rhif 4 yn y llun)
Cymru[13]
Blwyddyn Chwaraewyd Goliau
1896 3 1
1897 1 0
1898 1 0
1899 2 0
1903 2 0
1905 2 2
1907 2 1
1908 1 0
1910 3 2
1911 3 3
1912 1 0
Total 21 9

Tu allan i bêl droedGolygu

 
Hysbyseb i fusnes cludo glo Morris

Wrth chware fel amatur yn Aberystwyth a Swindon bu Morris yn ennill ei damaid trwy weithio fel peiriannydd trydanol.[14]. Wedi priodi prynodd iard gwerthu a chludo glo yn Nottingham [15].

Yn ogystal â chware pêl-droed roedd Morris yn cael ei ystyried yn chwaraewr tenis penigamp, ac yn un o obeithion mawr Gymru i ragori yn Wimbeldon. Wedi troi yn chwaraewr proffesiynol trwy dderbyn tâl am chware pêl-droed roedd yn rhaid iddo roi'r gorau i denis a oedd yn cael ei hystyried yn gamp amatur ar y pryd. Ond parhaodd i fod yn hyfforddwr tenis hyd at doriad yr Ail Ryfel Byd [16]

CyfeiriadauGolygu

  1. "LOCAL WEDDING - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1902-01-30. Cyrchwyd 2018-11-11.
  2. Nottingham Evening Post 17 Mai 1950 Late Mrs Morris of West Bridgeford
  3. 3.0 3.1 Swindon Advertiser 7th Chwefror 2012 Grenville was footballing royalty adalwyd 11 Tachwedd 2018
  4. "FOOTBALL - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1898-12-03. Cyrchwyd 2018-11-11.
  5. Me Owd Duck remembers our top scorer - Forest History adalwyd 11 Tachwedd 2018
  6. Nottingham Post Nottingham Forest's 50 all-time best players adalwyd 11 Tachwedd 2018
  7. "Football - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1896-02-20. Cyrchwyd 2018-11-11.
  8. "FOOTBALL - The Aberystwith Observer". David Jenkins. 1896-03-05. Cyrchwyd 2018-11-11.
  9. "InternationalFootball - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1896-03-16. Cyrchwyd 2018-11-11.
  10. Archif pêl-droed Cymru Ystadegau Cymru v Lloeggr 1896 adalwyd 11 Tachwedd 2018
  11. Swindon Town FC Grenville MORRIS adalwyd 11 Tachwedd 2018
  12. English National Football Archive (angen tanysgrifiad)
  13. National Footbal Teams - Morris, Grenville adalwyd 11 Tachwedd 2018
  14. Yr Archif Genedlaethol; Kew Llundain. Cyfrifiad 1901 ar gyfer 9 Strafford Terrace, Nottingham. Cyfeirnod RG13/3186 Ffolio 58, Tudalen 22
  15. Nottingham Journal 21 Ionawr 1905 tud. 4
  16. Yr Archif Genedlaethol; Kew, Llundain. Cofrestr poblogaeth 1939; Cyfeirnod: RG 101/6245G