Iâr gini helmog

rhywogaeth o adar
Iâr gini helmog
Numida meleagris
Numida meleagris -Serengeti National Park, Tanzania-8 (1).jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Galliformes
Teulu: Numidinae
Genws: Numida[*]
Rhywogaeth: Numida meleagris
Enw deuenwol
Numida meleagris

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Iâr gini helmog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ieir gini helmog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Numida meleagris; yr enw Saesneg arno yw Helmeted guineafowl. Mae'n perthyn i deulu'r Numidinae (Lladin: Numidinae) sydd yn urdd y Galliformes.[1]

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. meleagris, sef enw'r rhywogaeth.[2] Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.

TeuluGolygu

Mae'r iâr gini helmog yn perthyn i deulu'r Numidinae (Lladin: Numidinae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

EnwauGolygu

"Iar Gini" yn tarddu o S. Guinea fowl

Galeeny: iar gini yn nhafodiaeth Saesneg Bro Gwyr ac Aberhonddu. Tybir iddo darddu rhywsut o Gallini, efallai trwy garcharorion rhyfel Eidalaidd.[3]

Er bod yr aderyn yn dod o Affrica, ei enw Llydaweg yw yar Spagn - iar o Sbaen - (pintade yn Ffrangeg - o’r Portwgaleg: pintada yr aderyn sydd wedi ei baentio). Mae unrhyw beth sydd yn dod o bell yn dwyn yr enw Spagn ond os ydi pethau yn dod o bellach maent yn dwyn yr enw Turki sef pen pellaf y byd Llydewig! Enw’r twrci yn y Llydaweg yw yar Indez, yn debyg iawn i’r enw Ffrangeg dinde (ben.), dindon (gwr.) gan gyfeirio at India, nid y wlad ond y cyfandir oedd newydd gael ei ddarganfod, sef America. Mae’r iaith Saesneg wedi mabwysiadu Gini (Guinea) hefyd ar gyfer anifail bach o dde-America lle mae’r Ffrangeg yn ei alw’n cochon d’Inde (“mochyn India”).[3]

Rhestr Wicidata:

rhywogaeth enw tacson delwedd
Ceiliog coedwig coch Gallus gallus
Ceiliog coedwig gwyrdd Gallus varius
Ceiliog coedwig llwyd Gallus sonneratii
Ffesant Amherst Chrysolophus amherstiae
Ffesant euraid Chrysolophus pictus
Gallus lafayetii Gallus lafayetii
Petrisen Barbari Alectoris barbara
Petrisen goesgoch Arabia Alectoris melanocephala
Petrisen graig Alectoris graeca
Petrisen graig Philby Alectoris philbyi
Petrisen siwcar Alectoris chukar
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  3. 3.0 3.1 Bwletin Llên Natur rhifyn 133
  Safonwyd yr enw Iâr gini helmog gan un o brosiectau  . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.