Agor y brif ddewislen

Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)

bardd, nofelydd, a newyddiadurwr
(Ailgyfeiriad oddi wrth Lewis William Lewis)

Bardd, nofelydd, canwr a newyddiadurwr Cymreig oedd Lewis William Lewis (31 Mawrth 183123 Mawrth 1901), a oedd yn adnabyddus wrth ei enw barddol Llew Llwyfo (neu "Y Llew" ar lafar).

Lewis William Lewis
Lewis William Lewis (Llew Llwyfo, 1831-1901) NLW3364260.jpg
Llew Llwyfo tua 1875.
Ffugenw Llew Llwyfo Edit this on Wikidata
Ganwyd 31 Mawrth 1831 Edit this on Wikidata
Ynys Môn Edit this on Wikidata
Bu farw 23 Mawrth 1901 Edit this on Wikidata (69 oed)
Y Rhyl Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon, Cymru Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Bardd, newyddiadurwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Y Gwron Edit this on Wikidata

BywgraffiadGolygu

 
Cerdd gan "y Llew" yn ei law ei hun at ei gyfaill y ffotograffydd John Thomas

Ganed ef ym mhentref Penysarn, Llanwenllwyfo, ger Amlwch, Ynys Môn. Bu'n gweithio yng ngwaith copr Mynydd Parys a gyfnod, yna bu'n brentis brethynnwr ym Mangor cyn cadw siop ei hun ym Mhensarn ac wedyn ysgol yn Llanallgo. Bu'n gweithio ar staff nifer o bapurau newydd Cymraeg mewn gwahanol leoedd, gan gynnwys cyfnod fel golygydd Y Glorian yng Nghasnewydd. Bu yn yr Unol Daleithiau o 1868 hyd 1874.[1]

Daeth yn adnabyddus iawn fel canwr mewn cyngherddau, ac fel arweinydd eisteddfodau. Fel bardd, enillodd nifer o wobrau yn yr Eisteddfod Genedlaethol, gan gynnwys y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 1888 a Llanelli 1895.[1]

Cyhoeddodd sawl cyfrol o gerddi. Fe'i cofir hefyd fel un o arloeswyr cynnar y nofel yn Gymraeg, yn enwedig am Llewelyn Parri (1855) a Huw Huws (1860).

By farw yn Y Rhyl a chladdwyd ef ym Mynwent Llanbeblig, Caernarfon.[1]

LlyfryddiaethGolygu

CyhoeddiadauGolygu

  • Awen Ieuanc (1851)
  • Llewelyn Parri: neu y Meddwyn Diwygiedig (nofel) (1855)
  • Huw Huws neu y llafurwr Cymreig (nofel) (1860)
  • Llyfr y Llais (1865)
  • Troadau yr Olwyn (1865)
  • Gemau Llwyfo (1868)
  • Y Creawdwr (1871)
  • Cyfrinach Cwm Erfin, a Y Wledd a'r Wyrth (nofelau)
  • Buddugoliaeth y Groes (1880)
  • Cydymaith yr herwheliwr: neu a gollwyd ac a gafwyd. Chwedl Wledig (1882)
  • Adgofion Llew Llwyfo o'i Ymdaith yn America, ganddo ef ei hun
  • Bywgraffiad Llew Llwyfo, yn llenyddol, cerddorol, ac eisteddfodol, wedi ei ysrifennu ganddo ef ei hun (Llyfrau Ceiniog Humphreys Caernarfon);

BywgraffiadGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 Eryl Wyn Rowlands, Y Llew oedd ar y Llwyfan (Caernarfon, 2001).
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: