Agor y brif ddewislen

Mae Bulla Regia yn ddinas Rufeinig yng ngogledd-orllewin Tiwnisia. Fe'i lleolir yn nhalaith Jendouba tua 5 milltir i'r gogledd o ddinas Jendouba, wrth droed bryniau'r Kroumirie.

Bulla Regia
Bulla Regia (413045219).jpg
Math safle archaeologeol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Jendouba Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Tiwnisia Tiwnisia
Cyfesurynnau 36.558893°N 8.757016°E Edit this on Wikidata

Ceir nifer o gromlechi cynhanesyddol yn y bryniau i'r dwyrain o'r safle, sy'n dyst i fodolaeth cymunedau brodorol Berber yn yr ardal ymhell cyn i'r Rhufeiniaid gyrraedd. Daeth Bulla Regia ei hun i'r amlwg tua'r 5 CC pan sefydlwyd tref Bulla yno gan y Carthagwyr fel rhan o'r broses o sefydlu awdurdod ar ddyffryn Medjerda a'i ddatblygu fel ardal amaethyddol a gyfrannai'n sylweddol yn ddiweddarach at y cyflenwad o wenith i ddinas Rhufain.

Golygfa yn Bulla Regia
Mosaic o Amphitrite ar lawr fila dan ddaear yn Bulla Regia

Ychwanegwyd y teitl Regia i enw'r dref pan ddaeth yn brifddinas i un o'r teyrnasoedd Numidiaidd lleol a flodeuai yn yr ardal am gyfnod dan y Rhufeiniaid ar ôl cwymp Carthago. Dan yr Ymerodraeth Rufeinig bu Bulla Regia yn un o'r dinasoedd mwyaf llewyrchus yn nhalaith Rufeinig Affrica, er na fu erioed yn arbennig o fawr. Cyrhaeddodd ei huchafbwynt yn y ail a'r 3g OC pan godwyd y rhan fwyaf o'r adeiladau sydd i'w gweld ar y safle heddiw. Ar ôl i'r Rhufeiniaid ymadael bu dan reolaeth y Bysantiaid am gyfnod a chodwyd caer a basilica (eglwys) ganddynt yno. Rhoddwyd heibio i'r safle ar ôl i'r Arabiaid gwncweru Tiwnisia yn y 7g.

Mae'r safle yn hynod am fod rhai o gyfoethogion y ddinas wedi adeiladu villas dan ddaear yno i osgoi'r gwres yn yr haf. Addurnwyd rhai o'r tai hyn yn goeth gyda lluniau mosaic sydd ymhlith y gorau yn y wlad. Creuwyd cyrtiau agored dan ddaear gyda agoriadau i adael y golau i mewn a phyllau o ddŵr a gerddi bychain o'u cwmpas.

Mae adeiladau nodiadwy eraill yn cynnwys baddondai mawr Memmia, a enwir ar ôl gwraig Septimius Severus, theatr fach lle y credir i Sant Awstin o Hippo bregethu unwaith, temlau i'r dduwies Isis a'r duw Apollo, a forum Rhufeinig sydd mewn cyflwr da.

Ceir amguedfa fechan gyda chasgliad bychan o fosaics a cherfluniau wrth y fynedfa i'r safle, sy'n hawdd i'w gyrraedd o Jendouba. Bulla Regia yw enw'r pentref bychan ar bwys y safle archaeolegol hefyd.

LlyfryddiaethGolygu

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
  • K. Dunbabin, The mosaics of Roman North Africa (Rhydychen, 1978)
  • Hédi Slim ac eraill (gol.), L'Antiquité, cyfrol I o L'histoire générale de la Tunisie (Éditions Sud, Tiwnis, 2003)


  Safleoedd archaeolegol Tiwnisia  

Bulla Regia · Carthago · Chemtou · Cilium · Dougga · Amffitheatr El Jem · Gigthis · Haïdra · Kerkouane ·
Mactaris · Musti · Oudna · Pheradi Majus · Sbeïtla · Thapsus · Thuburbo Majus · Utica