Pen-blwydd Hapus i Ti

Cân draddodiadol a genir i longyfarch a dathlu pen-blwydd person yw Pen-blwydd hapus i ti! Yn ôl y Guinness World Records dyma'r gân Saesneg mwyaf adnabyddus ledled y byd.[1] Cenir y gân mewn nifer o ieithoedd. Honir mai dwy chwaer, dwy athrawes a sgwennodd y gân a gyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1893 mewn cyfrol o'r enw Song Stories for the Kindergarten, gyda geiriau "Good Morning to All" i groesawu'r disgyblion i'w dosbarth; y ddwy athrawes oedd Patty Hill a Mildred J. Hill. Mae rhai pobl yn mynnu mai'r geiriau'n unig a ysgrifennwyd ganddynt.[2] Prifathrawes mewn kindergarten yn Louisville, Kentucky oedd Patty ar y pryd[3] a phianydd a chyfansoddwraig oedd Mildred.[1] Yn 1912 yr ymddangosodd y geiriau mewn print yn gyntaf, heb unrhyw rybydd o hawlfraint arnyn nhw. Bellach, Warner Brothers bia hawlfraint y gân a chaiff ei defnyddio'n aml i ddangos mor hurt (yng ngolwg rhai) yw deddfau hawlfraint y byd.

Y gân wreiddiol: Good-Morning to All
Y gân: Good-Morning to All. 22 eil.
Fersiwn offerynol o: "Good Morning to All".

HawlfraintGolygu

Cofrestrodd y cwmni 'Summy' hawlfraint y gân yn 1935, fel gwaith "Work for hire" (comiswn) gan nodi mai'r awduron oedd Preston Ware Orem a 'Mrs. R.R. Forman'. Yn 1988 prynnwyd Cwmni Summy gan "Warner/Chappell Music" am $25 miliwn.[4][5] O seilio'r cyfnod hawlfraint ar y cofrestriad cyntaf yn 1935, bydd yr hawlfraint hwn yn parhau hyd at 2030, ac mae unrhyw berfformiad o'r gân cyn ddiwedd y cyfnod hwn yn anghyfreithlon, oni delir arian i Warner. Er enghraifft, yn Chwefror 2010, canwyd y gân ar y rhaglen Americanaidd The Wendy Williams Show a chostiodd hynny $700.[6] Yng ngwledydd yr Undeb Ewropeaidd bydd yr hawlfraint yn dod i ben ar y diwrnod olaf o Ragfyr 2016; sef bywyd y cyfansoddwr + 70 mlynedd.[7]

Yn 2008, casglodd Warner oddeutu $5,000 y diwrnod ($2 miliwn y flwyddyn) mewn breindal am y 'Pen-blwydd Hapus i Ti'.[1], tud. 4,68 Maent yn mynnu'r breidaliadau hyn am bob perfformiad lle mae'r mwyafrif o'r bobl sy'n cymryd rhan o'r tu allan i'r teulu.

Yn ôl yr Athro Robert Brauneis mae dryswch ynghylch yn union pwy yw awduron y gân, a daeth i'r casgliad, "Bellach, bron yn sicr, nad yw o dan cyfreithiau hawlfraint."[1][8]

Geiriau CymraegGolygu

Ceir fersiwn Gymraeg o'r gân a genir, fel mewn gwledydd eraill, i'r un dôn ac ar achlysuron dathlu pen-blwydd.[9]

 

Addasiadau (34 iaith)Golygu

Iaith Teitl Ynganiad Rhyngwladol
  Almaeneg Zum Geburtstag viel Glück [t͡sʊmgəˈbʊɐtstakfi:lˈglʏk]
  Arabeg عيد ميلاد سعيد [aidamilɛd sait]
  Arabeg Aïd milèd saïd [aidmilɛdsaid]
  Basgeg Zorionak zuri [sorionak suri]
  Bengali শুভ জন্মদিন ! [ʃubʱodʒɔnmod̪in]
  Belarwseg З днём нараджэння Z dnyom naradžennya [zdn̪ʲɔmnaradʐɛn̪ʲn̪ʲa]
  Catalaneg Per molts anys [pərmolzanʃ]
  Creol Haiti Bòn fèt [bɔn fɛt]
  Cymraeg Pen-blwydd hapus [pɛnblʊɨðˈhapɨ̞s]
  Eidaleg Buon compleanno ou Tanti auguri a te [bwɔŋkompleˈanːo]
  Esperanto Feliĉan naskiĝtagon [felit͡ʃanːaskid͡ʒtagon]
  Ffinneg Hyvää syntymäpäivää [hyvæːsyntymæpæi̯væː]
  Ffrangeg
  Ffrangeg
Joyeux anniversaire[10]
Bonne fête
[ʒwajøzanivɛʁsɛʁ]
[bon fɛt]
  Groeg χαρούµεvα γενέθλια [xaˈrumena jeˈnɛθlja]
  Gwyddeleg Breithlá sona [brɛhɛtlasona]
  Hebraeg יוֹם הֻלֶּדֶת שָׂמֵחַ yom huledet sameakh
  Hindi जन्मदिन मुबारक [janmadinmubarka]
  Hwngareg Boldog születésnapot [ˌboldoɡˈsylɛteːʃnɒpot]
  Islandeg Til hamingju með afmælið [tʰɪlhamɪncʏ:mɛðafmaɪlɪθ]
  Japaneg お誕生日おめでとう [otandʒoːbiomedetoː]
  Lladin Natalis beati [naːˈtaːlɪs bɛˈaːtiː]
  Llydaweg Deiz-ha-bloaz laouen [dɛjzablwazˈlɔwːɛn]
  Malagaseg Arahaba ianao [arahaba ianao]
  Persieg تولدت مبارک [tavalodat mobarak]
  Portiwgaleg Feliz aniversário, parabéns [fəˌliʒɐnivəɾˈsaɾiu], [pɐɾɐbɐ̃j̃ʃ]
  Pwyleg Wszystkiego najlepszego [fʂɨstkʲɛgo najlɛpʂɛgo]
  Rwmaneg La mulți ani [lamultsʲanʲ]
  Rwsieg С днём рожде́ния S dnyóm rozhdéniya [ˈzdnʲɵmrɐʐˌdʲenʲɪjə]
  Saesneg Happy birthday [hæpiˈbɜːθdeɪ̯]
  Sbaeneg Feliz cumpleaños [feliθkumpleˈaɲos]
  Serbeg Cрећан рођендан / Srećan rođendan [srêt͡ɕanrôd͡ʑɛndaːn]
  Slofaceg Všetko najlepšie [ˈfʃɛtkoˌnajlɛpʃɪjɛ]
  Thai สุขสันต์วันเกิด [suksãtwãkɛd]
  Tsieceg Všechno nejlepší [ˈfʃɛxnoˌnɛjlɛpʃiː]
  Tsieinëeg 生日快樂 / 生日快乐 shēngrì kuàilè [ʂə́nkʐɨkʰu̯âɪ̯lə̂]

Gweler hefydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Brauneis, Robert (2010). "Copyright and the World's Most Popular Song". GWU Legal Studies Research Paper No. 1111624. SSRN 1111624. http://scholarship.law.gwu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1303&context=faculty_publications. , p. 17
  2. Masnick, Mike. "Lawsuit Filed to Prove Happy Birthday Is in The Public Domain; Demands Warner Pay Back Millions of License Fees", Techdirt.com, June 13, 2013
  3. KET – History: Little Loomhouse
  4. Benjamin Weiser (13 Mehefin 2013). "Birthday Song's Copyright Leads to a Lawsuit for the Ages". New York Times. Cyrchwyd 14 Mehefin 2013.
  5. ""Happy Birthday" and the Money It Makes". New York Times. 26 Rhagfyr 1989. Cyrchwyd 7 Mawrth 2013.
  6. "Transcript of 5 Feb 2010 episode of 'The Wendy Williams Show'". 5 Chwefror 2010. Cyrchwyd 17 Medi 2014.
  7. EU countries observe the "life + 70" copyright standard.
  8. Paul Collins (21 Gorffennaf 2011). "You Say It's Your Birthday. Does the infamous "Happy Birthday to You" copyright hold up to scrutiny?". Slate magazine. Cyrchwyd 9 Awst 2011. Italic or bold markup not allowed in: |newspaper= (help)
  9. https://www.youtube.com/watch?v=JjPN47weoks
  10. Traduction en 1951 Source: Jean-Claude Schmitt, L'Invention de l'anniversaire, Les éditions arkhê, 2010, 176 p.