Ralph Abercromby

Roedd Syr Ralph Abercromby KB (neu Abercrombie) (7 Hydref 173428 Mawrth 1801) yn filwr a gwleidydd o'r Alban. Gwasanaethodd ddwywaith fel AS Swydd Clackmannan. Cododd i reng is-gadfridog yn y Fyddin Brydeinig, penodwyd ef yn Llywodraethwr Trinidad. Gwasanaethodd fel Prif Gadlywydd, Iwerddon, a chafodd ei nodi am ei wasanaethau yn ystod Rhyfeloedd Chwyldroadol Ffrainc.[1]

Ralph Abercromby
Sir Ralph Abercromby by John Hoppner.jpg
Ganwyd7 Hydref 1734 Edit this on Wikidata
Tullibody Edit this on Wikidata
Bu farw28 Mawrth 1801 Edit this on Wikidata
Alexandria Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Yr Alban Yr Alban
Alma mater
Galwedigaethswyddog milwrol, gwleidydd Edit this on Wikidata
SwyddAelod o Gyfrin Gyngor yr Iwerddon, Aelod o 14eg Senedd Prydain Fawr, Aelod o 16eg Senedd Prydain Fawr, Aelod o 18fed Senedd Prydain Fawr Edit this on Wikidata
TadGeorge Abercromby of Tullibody Edit this on Wikidata
MamMary Dundas Edit this on Wikidata
PriodMary Abercromby, Barwnes Abercromby 1af Edit this on Wikidata
PlantGeorge Abercromby, 2nd Baron Abercromby, James Abercromby, John Abercromby, Alexander Abercromby, Anne Abercromby, Mary Abercromby, Catherine Abercromby Edit this on Wikidata
Gwobr/auMarchog Cadlywydd Urdd y Baddon Edit this on Wikidata

CefndirGolygu

Roedd Abercromby yn fab i George Abercromby, cyfreithiwr, a Mary (née Dundas), ei wraig. Cafodd ei addysg gan diwtor preifat wedyn aeth i ysgol ramadeg yn Alloa, Ysgol Rugby, Prifysgol Caeredin a Phrifysgol Leipzig.

GyrfaGolygu

Wedi gorffen ei gyfnod brifysgol ymunodd a'r 3ydd Gwarchodlu Dragŵn fel cornet (dirprwy is-gapten) ym 1756. Gwasanaethodd gyda'i gatrawd yn y Rhyfel Saith Mlynedd. Cododd Abercromby trwy'r rengoedd canolig i reng raglaw-gyrnol y gatrawd (1773) a chyrnol mygedol ym 1780. Ym 1781, daeth yn gyrnol catrawd newydd Troedfilwyr Gwyddelig y Brenin. Pan ddiddymwyd y gatrawd ym 1783, ymddeolodd ar hanner cyflog. Aeth i'r Senedd fel AS Clackmannanshire (1774-1780).[2]

Pan wnaeth Ffrainc datganiad o ryfel yn erbyn Prydain Fawr ym 1793, ailymunodd Abercromby â'r fyddin. Fe ragorodd fel uwchfrigadydd yn Fflandrys o dan Frederick, Dug Efrog. Yna arweiniodd ymgyrch milwrol llwyddiannus yn erbyn y Ffrancwyr yn St Lucia a Trinidad. Cafodd ei benodi'n Llywodraethwr Trinidad [3]

Ar ôl i Abercromby ddychwelyd i Ewrop bu'n rheolwr milwrol yn yr Alban ac Iwerddon. Aeth i'r Senedd eto fel yr aelod dros Swydd Clackmannan rhwng 1796 a 1798.

MarwolaethGolygu

Ym 1801, anfonwyd Abercromby gyda byddin i adfer yr Aifft o Ffrainc. Arweiniodd ymgyrch lwyddiannus yn erbyn y Ffrancwyr ym Mae Aboukir. Yn ystod y weithred cafodd ei daro gan bêl fysged yn ei glun. Cafodd ei gyfleu i fwrdd ei long a angorwyd yn yr harbwr. Doedd dim modd echdynnu'r bêl; a saith diwrnod yn ddiweddarach, bu farw o'i glwyfau yn 66 mlwydd oed.

Fe'i claddwyd ym Malta, lle codwyd cofeb syml er cof amdano. Codwyd eraill yn Eglwys Gadeiriol St Paul, Llundain ac yn St Giles, Caeredin. Crëwyd ei weddw yn Farwnes Abercromby o Aboukir a Tullibody a rhoddwyd pensiwn o £ 2000 iddi gan y senedd.

TeuluGolygu

Ar 17 Tachwedd 1767, priododd Abercromby â Mary Anne, merch John Menzies ac Ann, merch Patrick Campbell. Bu iddynt saith o blant. O'r pedwar mab, aeth y pedwar i'r Senedd, a gwelodd dau wasanaeth milwrol:

  • Yr Anrh. Anne Abercromby (1768 - 1832)
  • Yr Anrh. Mary Abercromby (1773 - 1825)
  • Yr Anrh. Catherine Abercromby (1780 1841
  • George Abercromby, 2il Farwn Abercromby (1770-1843)
  • Cadfridog yr Anrh. Syr John Abercromby (1772–1817)
  • James Abercromby, Barwn 1af Dunfermline (1776–1858)
  • Is-gyrnol yr Anrh. Alexander Abercromby (1784–1853)

CyfeiriadauGolygu

  1. Ralph Abercromby - Bywgraffiadur Rhydychen
  2. Ralph Abercromby - Gwefan History of Parliament
  3. Thorne, J. O.; Collocott, T. C., gol. (1984). Chambers biographical dictionary. Caeredin: Chambers. ISBN 0-550-16010-8. OCLC 13665413.