Dewi Watkin Powell

Cyfreithiwr, Ymgyrchydd

Roedd Dewi Watkin Powell neu, yn aml, Dewi Watcyn Powell, (29 Gorffennaf 1920 - 6 Mai 2015) yn gyfreithiwr, ymgyrchydd dros y Gymraeg a senedd i Gymru, a llenor. Bu farw ym 6 Mai 2015 yn 94 oed.[1] a'i gladdu ym mynwent Tanlan, Llanfrothen.[2] Ei deitl llawn oedd, Ei Anrhydedd Dewi Watkin Powell MA LLD.

Dewi Watkin Powell
Ganwyd 29 Gorffennaf 1920 Edit this on Wikidata
Bu farw 6 Mai 2015 Edit this on Wikidata (94 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth cyfreithiwr Edit this on Wikidata

Ganed ef ar 29 Gorffennaf 1920 yn Aberdâr[3] a bu'n byw yn Radur, ger Caerdydd, Nanmor a Chricieth.

Y GyfraithGolygu

Yn dilyn astudiaethau is-raddedig yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen, galwyd ef i’r Bar yn 1949 gan ddod yn ddiweddarach yn Farnwr Llys y Goron, yn Ddyfarnwr Swyddogol yn Adran Mainc y Frenhines o’r Uchel Lys ac yn Farnwr Cysylltiol yn Llys y Goron yn siroedd Dyfed a Morgannwg Ganol.[4]

Yn ôl y cyn-ddirprwy farnwr, a'r cyn-archdderwydd, Dr Robyn Léwis, roedd Dewi Watcyn Powell wedi defnyddio ei ddylanwad fel barnwr i Gymreigio'r gyfundrefn gyfreithiol, ac roedd yn gwneud hynny ar bob cyfle posib.[5]

GwleidyddiaethGolygu

Roedd yn un o’r rhai wnaeth gyflwyno tystiolaeth o blaid datganoli mwy o bwerau i Gymru – gyda Gwynfor Evans, Chris Rees, Phil Williams a Dafydd Wigley – i Gomisiwn Crowther, neu Gomisiwn Kilbrandon, ar ddiwedd y 1960au a’r 1970au.[6]

Roedd yn gefnogwr o Blaid Cymru a bu'n annerch ei chynadleddau.[7]

Chwaraeodd ran yn ochr gyfreithiol achub Capel Celyn a boddi Cwm Tryweryn yn yr 1950au a 60au.[8]

Byd AddysgGolygu

Bu’n Gadeirydd Cyngor Coleg Prifysgol Caerdydd (Prifysgol Caerdydd bellach), ac yn aelod o Lysoedd a Chynghorau Prifysgol Cymru, Coleg Meddygaeth y Brifysgol, a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth (Prifysgol Aberystwyth bellach).

AnrhydeddauGolygu

Roedd yn is-lywydd Anrhydeddus o Gymdeithas y Cymmrodorion, ac fe dderbyniodd y wisg wen gan Orsedd y Beirdd.

Gwasanaethodd hefyd fel Llywydd Undeb Bedyddwyr Cymru a Llywydd Cyngor yr Eglwysi Rhyddion. Cynrychiolwyd y Gymdeithas yn ei angladd yn Llanfrothen ar 14 Mai 2015 gan y Llywydd, yr Athro Prys Morgan.

PersonolGolygu

Roedd yn briod i'r diweddar Alys, ac yn dad i'r academydd Nia Watcyn Powell a thaid i Elen Huana.

Roedd yn Gristion o argyhoeddiad yn perthyn i’r traddodiad Bedyddiedig. Bu’n aelod yn Eglwys y Bedyddwyr, Tabernacl Caerdydd ac yn un o aelodau olaf Berea, Cricieth cyn iddo gau.

CyhoeddiadauGolygu

DolenniGolygu

CyfeiriadauGolygu