Agor y brif ddewislen

Rio de Janeiro (sy'n meddwl "Afon Ionawr" ym Mhortiwgeg) yw ail ddinas fwyaf Brasil a De America, tu ôl São Paulo a Buenos Aires. Fe'i lleolir ar arfordir ddwyreiniol canolbarth Brasil sy'n enwog am ei thraethau godidog a Mynydd y Dorth Siwgr. Roedd y ddinas yn brifddinas ar Brasil am bron i ddwy ganrif, o 1763 tan 1822 yn ystod cyfnod trefedigaethol Portiwgal, ac o 1822 tan 1960 pan oedd yn wlad annibynnol. Rio de Janeiro oedd cyn-brifddinas yr Ymerodraeth Portiwgeaidd hefyd (1808 - 1821). Caiff y ddinas ei hadnabod yn aml fel Rio, ac mae ganddi'r ffugenw A Cidade Maravilhosa, neu "Y Ddinas Fendigedig".

Rio de Janeiro
Brasão da cidade do Rio de Janeiro.svg
Math dinas, municipality of Brazil, prifddinas Edit this on Wikidata
Poblogaeth 6,520,266 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 11 Mawrth 1565 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Marcelo Crivellla Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC−03:00 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Adelaide, Ahmedabad, Amsterdam, Athen, Atlanta, Barcelona, Batangas City, Batumi, Baku, Beijing, Beirut, Bwcarést, Buenos Aires, Busan, Cabo Frio, Caracas, Casablanca, Cuzco, Dubai, Durban, Genefa, Guimarães, La Habana, Istanbul, Jeddah, Jeriwsalem, Jounieh, Kaohsiung, Kiev, Kobe, La Paz, Lagos, Lisbon, Lerpwl, Madrid, Managua, Manaus, Maputo, Dinas Mecsico, Montpellier, Natal, Newark, Nice, Niterói, Dinas Oklahoma, Paola, Póvoa de Varzim, Puerto Varas, Ramallah, Ramat Gan, Rufisque, St Petersburg, Saint-Tropez, Santa Cruz de Tenerife, Santo Domingo, Seoul, Tel Aviv, Tiwnis, Vancouver, Vila Nova de Gaia, Warsaw, Yerevan, Nairobi, Naoned, Santo Tirso, Miami, Teresópolis, Cwlen, Praia, Macau, Cali, Samarcand Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Rio de Janeiro Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Brasil Brasil
Arwynebedd 1,260.029215 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 31 metr Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Duque de Caxias, Nilópolis, São João de Meriti, Itaguaí Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 22.9083°S 43.1964°W Edit this on Wikidata
Cod post 20000-000 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol Municipal Chamber of Rio de Janeiro Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Maer Rio de Janeiro Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Marcelo Crivellla Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol 0.799 Edit this on Wikidata

Mae Rio de Janeiro yn enwog am ei lleoliad naturiol, dathliadau ei charnifal, samba a cherddoriaeth arall, a'r traethau twristaidd, fel Copacabana ac Ipanema. Yn ogystal â'r traethau, mae'r ddinas yn enwog am ei cherflun enfawr o Grist, sy'n cael ei adnabod fel Crist y Iachawdwr ('Cristo Redentor') sydd ar ben mynydd Corcovado. Mae'r ddinas yn enwog hefyd am Fynydd y Dorth Siwgr (Pão de Açúcar) gyda'r cherbydau gwifren; y Sambódromo, stand gorymdaith parhaol a ddefnyddir yn ystod Carnifal a Stadiwm Maracanã, sy'n un o stadiymau peldroed mwyaf y byd.

Golygfa dros Rio de Janeiro o Fynydd y Dorth Siwgr

Ceir y fforest fwyaf a'r ail fwyaf yn y byd yn y ddinas hefyd: mae Floresta da Tijuca, neu "Fforest Tijuca" a'r goedwig yn Parque Estadual da Pedra Branca, sydd bron yn gysylltiedig â'r parc arall. Mae Maes Awyr Rhyngwladol Galeão - Antônio Carlos Jobim yn cysylltu Rio de Janeiro gyda nifer o ddinasoedd eraill Brasil ac yn cynnig nifer o hediadau rhyngwladol eraill.

Er gwaethaf ei phrydferthwch, ystyrir Rio fel un o ddinasoedd mwyaf treisgar y byd,[1] sydd wedi ysbrydoli ffilmiau fel Bus 174, City of God ac Elite Squad sydd oll wedi amlygu nifer o faterion cymdeithasol difrifol. Lleolir llawe o'r troseddau treisgar yn y favelas neu'r trefi shanti ond fe'u gwelir hefyd mewn cymdogaethau dosbarth canol ac uwch. Yn wahanol i nifer o ddinasoedd eraill, lleolir nifer o'r slymiau gyferbyn â rhai o ardaloedd mwyaf cefnog y ddinas.

Adeiladau a chofadeiladauGolygu

  • Arcos da Lapa
  • Cerfddelw Crist Gwaredwr
  • Museu Nacional de Belas Artes (amgueddfa)
  • Stadiwm Engenhão

EnwogionGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. Rio hit by deadly gang violence BBC NEWS. Americas. Adalwyd 26-04-2009


  Eginyn erthygl sydd uchod am Frasil. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.