Agor y brif ddewislen

Henry Morton Stanley

newyddiadurwr a fforiwr yn Affrica

Newyddiadurwr a fforiwr yn Affrica oedd Syr Henry Morton Stanley (28 Ionawr 184110 Mai 1904), a anwyd yn Ninbych.

Henry Morton Stanley
Henry M Stanley 1872.jpg
Ganwyd John Rowlands Edit this on Wikidata
28 Ionawr 1841 Edit this on Wikidata
Dinbych Edit this on Wikidata
Bu farw 10 Mai 1904 Edit this on Wikidata (63 oed)
Llundain Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth newyddiadurwr, fforiwr, gwleidydd, ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Swydd Aelod o 26ain Senedd y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Y Blaid Geidwadol Edit this on Wikidata
Priod Dorothy Tennant Edit this on Wikidata
Plant Denzil Stanley Edit this on Wikidata
Gwobr/au Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon, Vega Medal, Medal y Noddwr, Grande Médaille d'Or des Explorations Edit this on Wikidata
Llofnod
Appletons' Stanley Henry Morton signature.png
Portread H. M. Stanley

BywgraffiadGolygu

Ei enw bedydd oedd John Rowlands. Roedd yn blentyn llwyn a pherth ac fe'i magwyd mewn tloty yn Llanelwy sydd bellach yn ysbyty (Ysbyty H. M. Stanley). Cychwynodd fel llongwr ar fwrdd llong a deithiai i Unol Daleithiau America. Roedd hefyd yn ohebydd papur newydd. Mae'n fwyaf enwog am ddod o hyd i'r cenhadwr David Livingstone a oedd ar goll yn Affrica. Yn ôl yr hanes, pan gyfarfu'r cenhadwr coll llefarodd y geiriau enwog "Dr. Livingstone, I presume?". Ysgrifennodd dri llyfr am ei daith yn Affrica i ddarganfod Livingstone, a ddaeth yn werthwyr gorau eu cyfnod.

Roedd yn un o sefydlwyr Gwladwriaeth Rydd y Congo. Rhoddodd ei enw i nifer o nodweddion daearyddol, er bod enwau rhai ohonynt wedi eu newid yn ddiweddarach; "Stanleyville" oedd hen enw dinas Kisangani, a "Rhaeadr Stanley" oedd hen enw Rhaeadr Boyoma yn y Congo. Saif Mynydd Stanley ar y ffîn rhwng Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo ac Iwganda, sef y trydydd mynydd uchaf yn Affrica.

GwobrauGolygu

  • Marchog Groes Fawr Urdd y Baddon
  • Vega Medal
  • Medal Aur y Gymdeithas Frenhinol
  • Grande Médaille d'Or des Explorations

LlyfryddiaethGolygu

Llyfrau StanleyGolygu

  • How I found Livingstone (1872)
  • Through the Dark Continent (1878)
  • In Darkest Africa (1890)
  • Autobiography (1909)

Llyfrau amdanoGolygu

  • Adar Brith; cyfeirir ato yn y llyfr hwn a gyhoeddwyd yn 2005.
  • ?Thomas Gee (dienw), Henry Moreton Stanley (1890)

CyfeiriadauGolygu

Dolennau allanolGolygu

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:


   Eginyn erthygl sydd uchod am Gymro neu Gymraes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.