Agor y brif ddewislen
Lleoliad Telangana yn India
Charminar yn Hyderabad

Un o 29 talaith India yw Telangana, a leolir yn ne'r wlad. Mae ganddi arwynebedd o 111,840 km sg. (44,340 milltir sg.) a phoblogaeth o 35,193,978 (cyfrifiad 2011 ).[1], sy'n golygu mai hi yw'r ddeuddegfed dalaith fwyaf yn India o ran ei maint a'i phoblogaeth. Mae ei dinasoedd pwysicaf yn cynnwys Hyderabad, Warangal, Nizamabad, Khammam a Karimnagar. Mae'n ffinio ar daleithiau Maharashtra i'r gogledd a'r gogledd-orllewin, Chhattisgarh i'r gogledd, Karnataka i'r gorllewin ac Andhra Pradesh i'r dwyrain a'r de.[2]

Cafodd Telangana ei hunaniaeth fel yr ardal Delwgw yn nhalaith dywysogaidd Hyderabad, dan reolaeth Nizam Hyderabad,[3] gan ymuno ag Undeb India ym 1948. Ym 1956, diddymwyd talaith Hyderabad fel rhan o ddeddf ad-drefnu'r taleithiau yn ôl eu hieithoedd a chyfunwyd Telangana â'r gyn-dalaith Andhra er mwyn creu Andhra Pradesh. Yn dilyn mudiad i ymwahanu, daeth Telangana yn dalaith ar wahân ar 2 Mehefin 2014. Hyderabad fydd prifddinas Telangana ac Andhra Pradesh ar y cyd am gyfnod o ddim mwy na deg mlynedd.[6]

CyfeiriadauGolygu