Agor y brif ddewislen

Cyfnod y Rhufeiniaid a chyntGolygu

    Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.

Yr Oesoedd Tywyll a'r Oesoedd Canol CynnarGolygu

400–650 OCGolygu

Datblygodd hunaniaeth genedlaethol y Cymry i wrthsefyll gwladychiad yr Eingl-Sacsoniaid ym Mhrydain Geltaidd. Mae'n debyg fod y gair "Cymry", a darddir o'r gair Lladin-Gelteg combrogi (cymdeithion), yn wreiddiol yn enw ar ddosbarth o filwyr elît, marchfilwyr yn bennaf.[1] Yn y 5g roedd rhai byddinoedd lleol yn parhau ar draws Prydain o'r oes Rufeinig-Geltaidd. Roedd y mwyafrif helaeth ohonynt yn droedfilwyr. Yng Nghymru a de-orllewin Lloegr, roedd y mwyafrif o luoedd y llwythau Celtaidd hefyd yn droedfilwyr. Roedd y marchfilwyr yn marchogaeth ceffylau bychain neu ferlod mawr, ac yn ymladd gyda gwaywffon a phicell mewn modd debycach i farchfilwyr ysgarmes cynnar y Rhufeiniaid yn hytrach na'r cataffractau diweddar.[2]

650–1067Golygu

Datblygodd byddinoedd lleol yr Eingl-Sacsoniaid ger y ffin rhwng Cymru a Lloegr i wrthsefyll cyrchoedd gan ysbeilwyr o Gymru.[3] Datblygodd system y cantref yng Nghymru a Chernyw. Rhannodd Cymru yn 100 o ardaloedd ffermio, a phob un yn darparu tua 100 o frwydrwyr.[4]

Oes y Tywysogion a'r Oesoedd Canol DiweddarGolygu

Yr 16eg ganrif a'r 17eg ganrifGolygu

Y 18fed ganrif a'r 19eg ganrifGolygu

Yr 20fed ganrif a'r 21ain ganrifGolygu

    Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.

CyfeiriadauGolygu

  1. David Nicolle. Medieval Warfare Source Book Volume I: Warfare in Western Christendom (Llundain, Arms and Armour Press, 1995), t. 25.
  2. Nicolle, Medieval Warfare (1995), t. 29.
  3. Nicolle, Medieval Warfare (1995), t. 60.
  4. Nicolle, Medieval Warfare (1995), t. 61.

Darllen pellachGolygu

  • J. D. Davies. Britannia's Dragon: A Naval History of Wales (The History Press, 2013).
  • Sean Davies. War and Society in Medieval Wales, 633-1283: Welsh Military Institutions (Gwasg Prifysgol Cymru, 2014).