Agor y brif ddewislen

Castell Caernarfon

castell yng Nghaernarfon

Castell sydd yng nghanol tref Caernarfon, Gwynedd, ac ar lannau Afon Seiont ac Afon Menai yw Castell Caernarfon, safle strategol a phwysig iawn yn ystod goresgyniad y Normaniaid, y Sacsoniaid a'r Saeson. Fe'i codwyd gan Edward I, brenin Lloegr rhwng 1283 a 1330. Mae'n gastell consentrig wedi ei gynllunio gan James o St George, a'r muriau wedi cael eu cynlluno i edrych fel muriau amddiffynnol Caergystennin.

Castell Caernarfon
Caernarfon castle interior.jpg
Math Castell, safle archaeologeol Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1283 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Caernarfon Castle and Town Walls Edit this on Wikidata
Sir Gwynedd, Caernarfon Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Arwynebedd 6 ha Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 53.13931°N 4.27689°W Edit this on Wikidata
Manylion
Arddull pensaernïol pensaernïaeth ganoloesol Edit this on Wikidata
Perchnogaeth Edward I Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd I Edit this on Wikidata

Mae'r castell yng ngofal Cadw. Mae'n gampwaith ymhlith cestyll gogledd Cymru ac, fel un o'r cestyll hynny, fe'i gosodwyd ar restr Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO yn 1986, fel rhan o'r safle Cestyll a Muriau Trefi'r Brenin Edward yng Ngwynedd.[1] Mae Amgueddfa Catrawd y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig i'w weld mewn rhan o'r castell.

Yn y castell hwn y ganwyd Edward II, brenin Lloegr ym 1284, cyn i'r castell gael ei gwblhau. Cyn hynny roedd yma gaer Rhufeinig yn Segontium, tu allan i'r dref bresennol, a chastell Normanaidd yn ogystal.

Cynllun pensaerniol o Gastell Caernarfon.
A – Porth y Dŵr; B – Tŵr yr Eryr; C – Tŵr y Frenhines; D – Tŵr y Ffynnon; E – Ward Isaf; F – Y Neuadd Fawr; G – Ceginau; H – Tŵr Chamberlain; I – Tŵr y Brenin; J – Ward Uchaf; K – Y Tŵr Du; L – Tŵr yr Ŷd; M – Tŵr y Gogledd Ddwyrain; N – Tŵr y tanc dŵr; O – Porth y Frenhines. Glas: y rhannau a godwyd rhwng 1283–92, coch: rhwng 1295–1323.
Castell Caernarfon o'r gogledd orllewin, 1749
Hen ffotograff o tua 1890-1900

Hanes Yr CastellGolygu

Cafodd y Castell ei adeiladu yn yr 13 ganrif ag gorffen yn 1330. Adeiladwyd y waliau i fod yn debyg i Contantinople, dinas enwog Rufeinig. Ond yn anffodus wrth i'r castell gael ei adeiladu cafodd y Castell ei llosgi lawr yn 1994. Ymosodwyd Owain Glyn Dwr ar y Castell yn 1401, 1403 a 1404, nid oedd yn llwyddiannus. Yn 1660, yn ystod y Rhyfel Cartref, gorchmynnwyd i'r Castell cael ei ddinistrio, anwybyddwyd hyn.

Ym 1911 arwisgwyd y Tywysog Edward, sef Edward VIII yno. Yn 1969 yn ogystal, arwisgwyd Charles, mab hynaf brenhines Lloegr, yn Dywysog Cymru yn y castell.

OrielGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. "Castles and Town Walls of King Edward in Gwynedd". UNESCO World Heritage Centre. UNESCO. Cyrchwyd 31 Mai 2019.