De Corea

Gwlad yn nwyrain Asia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Gweriniaeth Corea)

Gwlad yn nwyrain Asia yw Gweriniaeth Corea neu De Corea, wedi'i lleoli ar hanner deheuol Penrhyn Corea. Mae ganddi ffin tir â Gogledd Corea. Mae tua 25 miliwn o bobl, hanner poblogaeth o 51 miliwn y wlad yn byw o fewn ardal Seoul, prifddinas a dinas fwyaf y wlad.

De Corea
Emblem of South Korea.svg
대한민국 (Coreeg)
Daehan Minguk
Flag of South Korea.svg
Baner
Arwyddair홍익인간(弘益人間): 널리 인간을 이롭게 하라 Edit this on Wikidata
Mathgwladwriaeth sofran, gwladwriaeth gyfansoddiadol, gwlad Edit this on Wikidata
En-us-South Korea.ogg, KO-Daehan Minguk-pronounce.ogg, Lb-Südkorea.ogg, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Coreea de Sud.wav Edit this on Wikidata
PrifddinasSeoul Edit this on Wikidata
Poblogaeth51,466,201 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 15 Awst 1948 (Byddin yr Unol Daleithiau yn Corea (1945-48), Llywodraeth dros dro Gweriniaeth Corea) Edit this on Wikidata
AnthemAegukga Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethMoon Jae-in Edit this on Wikidata
Cylchfa amserAmser Safonol Corea, UTC+09:00, Asia/Seoul Edit this on Wikidata
Gefeilldref/iToyota Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Coreeg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolDwyrain Asia, MIKTA Edit this on Wikidata
GwladBaner De Corea De Corea
Arwynebedd100,295 ±1 km² Edit this on Wikidata
GerllawY Môr Melyn, Môr y De, Môr Japan, Môr Dwyrain Tsieina Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaGogledd Corea, Gweriniaeth Pobl Tsieina, Japan Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau36°N 128°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredolLlywodraeth De Corea Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaetholY Cynulliad Cenedlaethol Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd De Corea Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaethMoon Jae-in Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Arlywydd De Corea Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethMoon Jae-in Edit this on Wikidata
ArianSouth Korean won, Korean mun Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant1.09 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol0.898 Edit this on Wikidata

Hanes creu'r ddwy WeriniaethGolygu

Llywodraethwyd y penrhyn gan Ymerodraeth Corea o ddiwedd y 19eg ganrif i ddechrau'r 20g, pan gafod ei rheoli gan Japan yn 1910. Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd peidiodd y cysylltiad hwn gyda Japan a rhannwyd y penrhyn yn ddau gyda Rwsia'n rheoli'r gogledd ac Unol Daleithiau America'n rheoli'r de. Ym 1948, dan oruchwyliaeth y Cenhedloedd Unedig, cynhaliwyd etholiadau yn y ddwy wlad a chyhoeddwyd dwy lywodraeth ar wahân yn y ddau ranbarth: Gwladwriaeth Ddemocrataidd Pobl Corea yn y gogledd a Gwladwiaeth Corea yn y de.

Cyhoeddodd y gogledd a'r de, yn eu tro, eu hawl sofran i reoli'r penrhyn cyfan a ffrwydrodd y dadlau'n rhyfel erbyn 1950: Rhyfel Corea. Yr anthem genedlaethol yw 애국가 ("Aegukga"; "Cân y Gwladgarwr").

Unedau gweinyddolGolygu

Rhennir De Corea yn wyth talaith, un dalaith hunan-lywodraethol arbennig, saith dinas fetropolitaidd (dinasoedd hunan-lywodraethol sydd dim yn rhan o dalaith) ac un ddinas arbennig.

Map # Enw Hangul Hanja Poblogaethb
  Dinas arbennig (Teukbyeolsi)
1 Seoul 서울특별시 서울特別市a 9,830,452
Dinasoedd metropolitanaidd (Gwangyeoksi)
2 Busan 부산광역시 釜山廣域市 3,460,707
3 Daegu 대구광역시 大邱廣域市 2,471,136
4 Incheon 인천광역시 仁川廣域市 2,952,476
5 Gwangju 광주광역시 光州廣域市 1,460,972
6 Daejeon 대전광역시 大田廣域市 1,496,123
7 Ulsan 울산광역시 蔚山廣域市 1,161,303
Taleithiau
8 Gyeonggi-do 경기도 京畿道 12,941,604
9 Gangwon-do 강원도 江原道 1,545,452
10 Chungcheongbuk-do 충청북도 忠淸北道 1,595,164
11 Chungcheongnam-do 충청남도 忠淸南道 2,120,666
12 Jeollabuk-do 전라북도 全羅北道 1,847,089
13 Jeollanam-do 전라남도 全羅南道 1,890,412
14 Gyeongsangbuk-do 경상북도 慶尙北道 2,682,897
15 Gyeongsangnam-do 경상남도 慶尙南道 3,377,126
Talaith hunan-lywodraethol arbennig (Teukbyeoljachi-do)
16 Jeju 제주특별자치도 濟州特別自治道 661,511

aGwelir Enwau Seoul; bYm mis Mai 2018.

  Eginyn erthygl sydd uchod am Corea. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato