Gwlad yn nwyrain Affrica yw Gweriniaeth Unedig Tansanïa neu Tansanïa.[1] Mae'n ffinio ag Wganda a Chenia i'r gogledd, Rwanda, Bwrwndi a Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo i'r gorllewin, Sambia, Malawi a Mosambic i'r de a Chefnfor India i'r dwyrain. Saif mynydd uchaf Affrica, Kilimanjaro, yng ngogledd-ddwyrain Tansanïa.

Tansanïa
Coat of arms of Tanzania.svg
Math gweriniaeth, gwladwriaeth sofran, gwlad Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Tanganica, Sansibar Edit this on Wikidata
Lb-Tansania.ogg Edit this on Wikidata
Prifddinas Dodoma Edit this on Wikidata
Poblogaeth 57,310,019 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 26 Ebrill 1964 Edit this on Wikidata
Anthem Mungu ibariki Afrika Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth John Magufuli Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+03:00, East Africa Time Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Swahili, Saesneg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Dwyrain Affrica Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Tansanïa Tansanïa
Arwynebedd 947,303 ±1 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Cenia, Wganda, Rwanda, Bwrwndi, Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, Sambia, Malawi, Mosambic, Llyn Victoria, Seychelles Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 6.307°S 34.854°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredol Cabinet of Tanzania Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaethol National Assembly Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd Tansanïa Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaeth John Magufuli Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Arlywydd Tansanïa Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth John Magufuli Edit this on Wikidata
Ariannol
Cyfanswm CMC (GDP) 52,090 million $ (UDA) Edit this on Wikidata
CMC y pen 958 $ (UDA) Edit this on Wikidata
Arian Swllt Tansanïa Edit this on Wikidata
Wrth gefn 5,887,869,884 $ (UDA) Edit this on Wikidata
Canran y diwaith 3 ±1 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant 5.145 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol 0.538 Edit this on Wikidata

Mae yno boblogaeth o tua 45 miliwn o bobl o amrywiol ddiwylliannau, iaith a chrefydd. Yn swyddogol, diffinir y wlad fel 'Gweriniaeth Llywodraethol, Cyfansoddiadol' (presidential constitutional republic) ers 1996, a'i phrifddinas swyddogol yw Dodoma, ac yno hefyd mae Swyddfa'r Llywydd, y Cynulliad Cenedlaethol a llawer o swyddfeydd y Llywodraeth.[2] Yn Dar es Salaam, sef yr hen Brifddinas mae'r rhan fwyaf o swyddfeydd y Llywodraeth, a hi hefyd yw dinas fwya'r wlad, y prif borthladd a phrif ganolfan marchnata.[3][4][5]

Gwladychwyd y wlad gan Ewropead yn gyntaf yn niwedd y 19g a hynny gan yr Almaenwyr ac yna'r Prydeinwyr wedi'r Ail Ryfel Byd. Llywodraethwyd y tir mawr Tanganyika ar wahân i ynysfor Sansibar, ond wedi iddynt ddod yn annibynnol (yn 1961 ac yn 1963) cafwyd cytundeb rhyngddynt i uno, yn Ebrill 1964, gan ffurfio Gwladwriaeth Unedig Tansanïa.[3]

Gweler hefydGolygu

  • Hadsa: tylwyth brodorol o ogledd-canolbarth Tansanïa

CyfeiriadauGolygu

  1. Geiriadur yr Academi, [Tansanïa].
  2. Aloysius C. Mosha. "The planning of the new capital of Tanzania: Dodoma, an unfulfilled dream" (PDF). University of Botswana. Cyrchwyd 13 March 2013.
  3. 3.0 3.1 Central Intelligence Agency (2013). "Tanzania". The World Factbook. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2013.
  4. "The Tanzania National Website: Country Profile". Tanzania.go.tz. Cyrchwyd 1 Maiy 2010. Check date values in: |accessdate= (help)
  5. "Dar es Salaam Port". Tanzaniaports.com. Cyrchwyd 19 February 2014.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Dansanïa. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.