Agor y brif ddewislen

Tansanïa

(Ailgyfeiriad oddi wrth Tanzania)
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Gweriniaeth Unedig Tansanïa
Baner Tansanïa Arfbais Tansanïa
Baner Arfbais
Arwyddair: Uhuru na Umoja
("Rhyddid ac Undod")
Anthem: Mungu ibariki Afrika
("Dduw, bendithia Affrica"
Lleoliad Tansanïa
Prifddinas Dodoma (swyddogol)
Dinas fwyaf Dar es Salaam
Iaith / Ieithoedd swyddogol Swahili (de facto)1
Llywodraeth Gweriniaeth
- Arlywydd Jakaya Mrisho Kikwete
- Prif Weinidog Mizengo Pinda
Annibyniaeth
- Tanganyika
- Sansibar
- Uniad
o'r Deyrnas Unedig
9 Rhagfyr 1961
19 Rhagfyr 1963
26 Ebrill 1964
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
945,087 km² (31ain)
6.2
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2006
 - Cyfrifiad 2002
 - Dwysedd
 
37,849,133 (32ain)
34,443,603
40/km² (159ain)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2005
$27.12 biliwn (99ain)
$723 (178ain)
Indecs Datblygiad Dynol (2004) 0.430 (162ain) – isel
Arian cyfred Swllt Tansanïa (TZS)
Cylchfa amser
 - Haf
EAT (UTC+3)
Côd ISO y wlad .tz
Côd ffôn +2552
1 Defnyddir Saesneg yn eang mewn busnes ac addysg.
2 007 o Cenia ac Wganda.

Gwlad yn nwyrain Affrica yw Gweriniaeth Unedig Tansanïa neu Tansanïa.[1] Mae'n ffinio ag Wganda a Chenia i'r gogledd, Rwanda, Bwrwndi a Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo i'r gorllewin, Sambia, Malawi a Mosambic i'r de a Chefnfor India i'r dwyrain. Saif mynydd uchaf Affrica, Kilimanjaro, yng ngogledd-ddwyrain Tansanïa.

Mae yno boblogaeth o tua 45 miliwn o bobl o amrywiol ddiwylliannau, iaith a chrefydd. Yn swyddogol, diffinir y wlad fel 'Gweriniaeth Llywodraethol, Cyfansoddiadol' (presidential constitutional republic) ers 1996, a'i phrifddinas swyddogol yw Dodoma, ac yno hefyd mae Swyddfa'r Llywydd, y Cynulliad Cenedlaethol a llawer o swyddfeydd y Llywodraeth.[2] Yn Dar es Salaam, sef yr hen Brifddinas mae'r rhan fwyaf o swyddfeydd y Llywodraeth, a hi hefyd yw dinas fwya'r wlad, y prif borthladd a phrif ganolfan marchnata.[3][4][5]

Gwladychwyd y wlad gan Ewropead yn gyntaf yn niwedd y 19g a hynny gan yr Almaenwyr ac yna'r Prydeinwyr wedi'r Ail Ryfel Byd. Llywodraethwyd y tir mawr Tanganyika ar wahân i ynysfor Sansibar, ond wedi iddynt ddod yn annibynnol (yn 1961 ac yn 1963) cafwyd cytundeb rhyngddynt i uno, yn Ebrill 1964, gan ffurfio Gwladwriaeth Unedig Tansanïa.[3]

Gweler hefydGolygu

  • Hadsa: tylwyth brodorol o ogledd-canolbarth Tansanïa

CyfeiriadauGolygu

  1. Geiriadur yr Academi, [Tansanïa].
  2. Aloysius C. Mosha. "The planning of the new capital of Tanzania: Dodoma, an unfulfilled dream". University of Botswana. http://www.etsav.upc.es/personals/iphs2004/pdf/148_p.pdf. Adalwyd 13 March 2013.
  3. 3.0 3.1 Central Intelligence Agency (2013). "Tanzania". The World Factbook. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2013.
  4. "The Tanzania National Website: Country Profile". Tanzania.go.tz. Cyrchwyd 1 Maiy 2010. Check date values in: |accessdate= (help)
  5. "Dar es Salaam Port". Tanzaniaports.com. Cyrchwyd 19 February 2014.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Dansanïa. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.