Agor y brif ddewislen

Un o Feirdd y Tywysogion a ganai ar ddechrau'r 13g oedd Gwgon Brydydd (fl. tua 1200-1220).[1]

Gwgon Brydydd
Ganwyd 12G Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth Bardd Edit this on Wikidata
Blodeuodd 1240 Edit this on Wikidata
Plant Einion ap Gwgon Edit this on Wikidata

CefndirGolygu

Ni wyddys dim am Wgon ar wahân i'r dystiolaeth a geir yn yr unig gerdd o'i waith i oroesi, sy'n fawl i Llywelyn ab Iorwerth (Llywelyn Fawr). Awgrymodd yr ysgolhaig J. Lloyd-Jones ei fod yn dad i Einion ap Gwgon, un arall o Feirdd y Tywysogion a ganodd i Lywelyn Fawr. Mae'r teitl 'prydydd' yn dangos fod Gwgon yn mwynhau statws uchel yng nghyfundrefn y beirdd ac yn fardd llys cydnabyddedig.[1]

Tadogir 'Araith Wgon', un o'r Areithiau Pros, ar fardd o'r enw Gwgon y dywedir ei fod yn byw yn ardal Llanfair-yng-Nghaereinion ym Mhowys yn amser Dafydd ab Owain Gwynedd, ond ni ellir rhoi llawer o bwys ar hynny.[1]

CerddGolygu

Mae'r unig gerdd gan Wgon sydd ar glawr i'w cael mewn llawysgrifau sy'n dyddio o ganol yr 16g ond sy'n deillio o lawysgrif(au) coll cynharach. Moliant i Lywelyn fel arweinwr milwrol yw'r gerdd, ar ffurf pum Englyn Unodl Union rheolaidd. Yr unig gyfeiriad penodol yw hwnnw at gyrch gan Lywelyn ar Langollen; mae hyn yn awgrymu dyddio'r gerdd i'r cyfnod 1211-1214 pan fu elyniaeth rhwng Llywelyn a Madog ap Gruffudd, tywysog Powys Fadog.[1]

LlyfryddiaethGolygu

  • R. Geraint Gruffudd (gol.), 'Gwaith Gwgon Brydydd', yn, Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.

CyfeiriadauGolygu