Ffwrnais, Ceredigion

pentref yng Ngheredigion

Pentref bychan yng ngogledd Ceredigion yw Ffwrnais ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (Saesneg: Furnace). Gorwedd ar lan ddwyreiniol Afon Dyfi, tua milltir a hanner o'r afon ei hun, ar y briffordd A487 rhwng Machynlleth ac Aberystwyth, ger Eglwys Fach. Dal ei enw o'r ffwrnais a sefydlwyd yno ganol y 18g.

Ffwrnais
Furnace (1).jpg
Mathpentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirCeredigion Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau52.538°N 3.941°W Edit this on Wikidata
Cod OSSN684951 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/auElin Jones (Plaid Cymru)
AS/auBen Lake (Plaid Cymru)
Erthygl am y pentref yng Ngheredigion yw hon. Am y ddyfais gwresogi gweler Ffwrnais.

Mae'r pentref bychan yn adnabyddus am Ffwrnais Dyfi, ffwrnais haearn yn cael ei danio gan olosg sydd bellach yn atyniad twristaidd.

Cynrychiolir y pentref yn Senedd Cymru gan Elin Jones (Plaid Cymru) a'r Aelod Seneddol yw Ben Lake (Plaid Cymru).[1][2]

Detholwyd safle ger rhaeadr ar afon Einion, ffrwd fynyddig sy'n un o ledneintiau afon Dyfi, i fanteisio ar y cyflenwad o olosg a oedd ar gael o'r coedwigoedd lleol ar lethrau isaf bryniau Pumlumon. Byddai'r mwyn haearn yn cael chludo yno gan longau arfordirol o Cumbria ac i fyny afon Dyfi.

Adeiladwyd y ffwrnais tua'r flwyddyn 1755, ond dim ond am tua hanner canrif y cafodd ei ddefnyddio. Rhoddwyd y gorau i'r gwaith yn 1810.[3] Ar hyn o bryd mae'r ffwrnais yn cael ei atgyweirio'n sylweddol gan CADW a gobeithir y bydd y gwaith wedi gorffen yn 2008.[4]

OrielGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. Gwefan y Cynulliad;[dolen marw] adalwyd 24 Chwefror 2014
  2. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014
  3. "Cadw". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-06-04. Cyrchwyd 2008-05-28.
  4. CADW: "Conservation work deadline extended at Dyfi furnace"
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: