Henllan Amgoed

pentref

Pentref bychan hanesyddol yng ngorllewin Sir Gaerfyrddin, de-orllewin Cymru, yw Henllan Amgoed. Mae yng nghymuned Henllan Fallteg.

Henllan Amgoed
Henllan Amgoed chapel.jpg
Hen gapel Henllan Amgoed
Mathpentrefan Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirSir Gaerfyrddin Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau51.8445°N 4.6363°W Edit this on Wikidata
Cod OSSN185195 Edit this on Wikidata

Gorwedd y pentref ar lôn wledig tua 3 milltir i'r gogledd o'r Hendy-gwyn ar Daf.

Yn yr Oesoedd Canol bu'n brif ganolfan eglwysig cwmwd Amgoed, un o wyth cwmwd Cantref Gwarthaf. Yn wreiddiol roedd y cwmwd yn rhan o deyrnas Dyfed, ond yn ddiweddarach daeth yn rhan o deyrnas Deheubarth.

Bu Jeremy Owen (fl. 1704-1744), awdur Golwg ar y Beiau, yn weinidog Ymneilltuol yn Henllan Amgoed am gyfnod. Yn y llyfr hwnnw ceir ymateb Owen i'r rhwyg yn yr eglwys Bresbyteraidd yn yr ardal a arweiniodd at un o ddadleuon diwinyddol poethaf y 18g, rhwng pleidwyr Uchel ac Isel Calfiniaeth.


CymruCaerfyrddin.png Eginyn erthygl sydd uchod am Sir Gaerfyrddin. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato