Porthllechog

pentref ar Ynys Mon
(Ailgyfeiriad oddi wrth Porth Llechog)

Pentref bychan a bae yng nghymuned Amlwch, Ynys Môn, yw Porthllechog[1][2] neu Porth Llechog ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (Saesneg: Bull Bay). Saif ar arfordir gogledd yr ynys, ychydig dros filltir i'r gogledd-orllewin o dref Amlwch.

Porthllechog
Porth Llechog - geograph.org.uk - 245750.jpg
Mathpentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirYnys Môn Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau53.4194°N 4.3722°W Edit this on Wikidata
Cod OSSH424940 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/auRhun ap Iorwerth (Plaid Cymru)
AS/auVirginia Crosbie (Ceidwadwyr)

Mae bae Porth Llechog yn ffurffio harbwr naturiol ar arfordir creigiog y rhan yma o'r ynys. Diau i'r porth gael ei ddefnyddio am ganrifoedd, ond cymharol diweddar yw'r pentref bychan sydd wedi tyfu yno. Mae'r dafarn Bull Bay yn boblogaidd. Ceir traeth o gerrig mân sy'n denu ymwelwyr a physgotwyr.

Rhed y ffordd A5025 trwy'r pentref, gan ei gysylltu ag Amlwch i'r de-ddwyrain a Chemaes i'r gorllewin.

Ceir cofnodion am gymuned ganolesol ger y bae o'r enw 'Llechog', a fu'n rhan o gwmwd Twrcelyn, cantref Cemais.[3] Er nad oes sicrwydd, mae'n bosibl fod y bardd a brudiwr canoloesol Adda Fras yn frodor o Lechog. Porth y gymuned fechan honno oedd Porth Llechog yn wreiddiol.

CyfeiriadauGolygu

  1. "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". Llywodraeth Cymru. 13 Hydref 2021.
  2. British Place Names; adalwyd 14 Rhagfyr 2021
  3. A. D. Carr, Medieval Anglesey (Llangefni, 1982), tud. 51.