Agor y brif ddewislen

Llangefni

tref ar Ynys Môn
Cyfesurynnau: 53°15′N 4°19′W / 53.25°N 4.31°W / 53.25; -4.31

Tref yng nghanol Ynys Môn yw Llangefni, sydd wedi bod yn dref farchnad bwysig i'r ynys. Llangefni yw tref sirol Môn a lleolir pencadlys Cyngor Sir Ynys Môn yma. Yn ôl Cyfrifiad 2001, mae gan Llangefni boblogaeth o 4,499 o bobl. Mae 83.8% o'r boblogaeth honno'n rhugl yn y Gymraeg gyda'r canran uchaf yn yr oedran 10-14 mlwydd gyda 95.2% yn medru'r Gymraeg. O'i tharddle ger Llyn Cefni rhed Afon Cefni trwy'r dref, sy'n cymryd ei enw o'r afon. Mae Caerdydd 211.6 km i ffwrdd o Llangefni ac mae Llundain yn 344.7 km. Y ddinas agosaf ydy Bangor sy'n 11.7 km i ffwrdd.

Llangefni
Llangefni clock tower.jpeg
Llangefni is located in Ynys Môn
Llangefni

 Llangefni yn: Ynys Môn
Poblogaeth 4,662 
Sir Ynys Môn
Sir seremonïol Gwynedd
Rhanbarth
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost LLANGEFNI
Cod deialu 01248
Heddlu Gogledd Cymru
Tân Gogledd Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Ynys Môn
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Ynys Môn
Llangefni windmill
Llangefni town centre
Canol tref Llangefni
Eglwys Cyngar Sant, Llangefni

Yn y dref ceir Oriel Ynys Môn, gydag amgueddfa sy'n olrhain hanes yr ynys ac oriel i ddangos gwaith yr arlunydd bywyd gwyllt Charles Tunnicliffe.

Mae Llangefni y prif dref fasnachol ac amaethyddol mewn Sir Fôn, gan fod Caergybi yn dref â phorthladd a go gwahanol yn ddiwylliannol ac ieithyddol â'r gweddill y sir. Cafwyd marchnad cyntaf y tref ei gynnal yn 1785 a mae'n dal i gael ei gynnal bob dydd Iau a dydd Sadwrn. Mae yna Subway yn cael ei adeilad yno ar hyn o bryd.

Cynnwys

HanesGolygu

 
Stryd y Bont, tua 1875.

Yn yr Oesoedd Canol bu'n rhan o gwmwd Menai, cantref Aberffraw.

Mae eglwys y plwyf, Eglwys Cyngar Sant, yn sefyll mewn coed yn y Dingle. Un o enwau'r dref yn y gorffennol oedd 'Llangyngar', hen enw'r eglwys.

Yng nghanol y tref mae cloc wedi wneud o garreg calch o Draeth Bychan ger Marian-Glas ar arfordir dwyreiniol Ynys Mon.[1] Adeiladwyd yny flynyddoedd 1902/03. Cyn hynny yn yr 1880au adeiladwyd neuadd y dref o'r un deunydd a'r cloc ac agorwyd ar Fawrth y 10fed, 1884.

AddysgGolygu

Prif ysgol y cylch yw Ysgol Gyfun Llangefni. Ar safle yng ngorllewin y dref.

Ceir campws lleol Coleg Menai yn y dref.

ChwaraeonGolygu

Mae Clwb Pêl-droed Llangefni yn chwarae yng Nghynghrair Undebol y Gogledd.

Ceir Clwb Rygbi Llangefni hefyd.

EnwogionGolygu

Eisteddfod GenedlaetholGolygu

Cyfrifiad 2011Golygu

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[2][3][4]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llangefni (pob oed) (5,116)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llangefni) (3,942)
  
80.7%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llangefni) (4242)
  
82.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Llangefni) (840)
  
38.3%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Gweler hefydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. "Town History". http://www.llangefni.org/cy/history.
  2. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  3. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  4. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.


  Eginyn erthygl sydd uchod am Ynys Môn. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato