Agor y brif ddewislen

Dafydd Benwyn

un o feirdd Morgannwg

Bardd Cymraeg proffesiynol o Forgannwg oedd Dafydd Benwyn (bl. ail hanner yr 16g). Er nad yw ei waith o safon uchel mae'n bwysig fel ffynhonnell hanesyddol am hynt a helyn y traddodiad barddol yn y rhan honno o Gymru ac am achau beirdd ac uchelwyr yr ardal.

Dafydd Benwyn
Ganwyd 16G Edit this on Wikidata
Llangeinwyr Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth bardd Edit this on Wikidata
Blodeuodd 16G Edit this on Wikidata

Bywyd a gwaithGolygu

Disgybl barddol Lewys Morgannwg a Rhisiart Iorwerth, mab Iorwerth Fynglwyd oedd Dafydd Benwyn. Yn ôl ei gyfoeswr Sils ap Siôn, roedd yn frodor o blwyf Llangeinwyr, Glyn Ogwr, heb fod nepell o ardal Tir Iarll, cartref ei ddau athro.[1]

Roedd yn fardd toreithiog. Ceir dros 180 o gywyddau ac awdlau ganddo yn y llawysgrifau ynghyd â llu o englynion ar bob math o bynciau.[2] Nid oes fawr o werth i'r rhan fwyaf o'i gerddi fel llenyddiaeth - gwelir ynddynt y dirywiad mawr a fu yn nhraddodiad barddol Morgannwg yn ail hanner yr 16g - ond mae ei waith fel arwyddfard yn bwysig am iddo ganu i'r rhan fwyaf o uchelwyr mawr a bychain y de-ddwyrain a chadw eu hachau. Mae gwaith Dafydd - neu 'y Benwyn' - yn bwysig hefyd fel cloddfa am wybodaeth am enwau lleoedd a ffurfiau tafodieithiol Cymraeg y De.

LlyfryddiaethGolygu

  • J. Kyle Fletcher (gol.), The Gwentian Poems of Dafydd Benwyn (1909). Detholiad bychan.
  • G. J. Williams, Traddodiad Llenyddol Morgannwg (Gwasg Prifysgol Cymru, 1948). Cefndir a nifer o gyfeiriadau.

CyfeiriadauGolygu

  1. Traddodiad Llenyddol Morgannwg, tud. 78.
  2. Traddodiad Llenyddol Morgannwg, tud. 79.