Llangurig

pentref ym Mhowys, Cymru

Pentref a chymuned ym Mhowys, Cymru, yw Llangurig.[1] Fe'i lleolir ar Afon Gwy yng ngogledd-orllewin y sir, ar gyffordd yr A44 a'r A470 tua 3 milltir i'r de o Lanidloes.

Llangurig
Llangurig - geograph.org.uk - 70880.jpg
Mathpentref, cymuned Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirPowys Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Uwch y môr1,000 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau52.405828°N 3.604694°W Edit this on Wikidata
Cod SYGW04000311 Edit this on Wikidata
Cod OSSN909797 Edit this on Wikidata
Cod postSY18 Edit this on Wikidata
Yr A44 yn cyrraedd Llangurig.

Dywedir mai Llangurig yw'r pentref uchaf yng Nghymru ar uchder o 1000 troedfedd. I'r dwyrain o'r pentref ceir bryn isel Foel Gurig. Wyth milltir i'r gorllewin, ar y lôn A470 i Aberystwyth, ceir pentref bychan Eisteddfa Gurig.

HanesGolygu

Daeth y Rhufeiniaid i ardal Llangurig a chodi caer anghysbell ger Pumlumon ar y safle a elwir yn Cae Gaer erbyn hyn.

Mae eglwys plwyf Llangurig yn gysegredig i Sant Curig (?5g). Yn ôl traddodiad sefydlwyd clas (mynachlog gynnar) ganddo ar y safle. Dywedir ei fod wedi derbyn tir y clas gan dri o feibion Maelgwn Gwynedd, sef Ceredig, Mael ac Arwystl, am fod ffiniau eu tiroedd (Ceredigion, Maelienydd ac Arwystli) yn cwrdd ger Llangurig (er bod Llangurig ei hun yn rhan o Arwystli). Cysylltir Curig â phentref Capel Curig yn Eryri hefyd. Ceir yn ogystal ddau gapel bychan yn y pentref.

Cyfrifiad 2011Golygu

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[2][3][4]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llangurig (pob oed) (723)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llangurig) (122)
  
17.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llangurig) (422)
  
58.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Llangurig) (102)
  
31.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
5%

CyfeiriadauGolygu

  1. "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". Llywodraeth Cymru. 14 Hydref 2021.
  2. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  3. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  4. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Bowys. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.